Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 12 trang 143 Tập 1

Câu 2 (trang 143 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1): Đọc các ngữ liệu sau và tìm những cách diễn đạt trái với cách diễn đạt thông thường. Nêu hiệu quả của việc sử dụng cách diễn đạt ấy.

a. Trưởng bưu cục – Sao lại không? Được ông vay tiền, thực là hạnh phúc rất lớn. Thưa ông, đây, xin rất vui lòng. Tôi xin tận tâm tận lực sẵn sàng hầu ông.

(N.Gô-gôn, Quan thanh tra)

b. Chánh án – Ấy chết! Sao ông lại nghĩ thế! Được ông nhận tiền, thực vinh dự cho tôi quá rồi. Cố nhiên, tôi đem hết tài hèn sức mọn, lòng nhiệt thành, sốt sắng đối với quan trên… để cố gắng sao cho xứng đáng…

(N.Gô-gôn, Quan thanh tra)

Lời giải 1:

a.

Vay tiền: đáng lẽ tâm trạng người cho vay phải không thấy vui vẻ nhưng đây lại thấy hạnh phúc.

Hiệu quả:

Tạo sự bất ngờ, thu hút sự chú ý của người đọc.

Thể hiện sự mỉa mai, châm biếm của tác giả đối với sự tham lam, giả dối của nhân vật Trưởng bưu cục.

Phơi bày sự thối nát của xã hội phong kiến.

b. Nhận tiền: đáng lẽ tâm trạng người đưa tiền phải thấy không thoải mái nhưng đây lại thấy vinh dự vì quan thanh tra “nhận tiền”

Hiệu quả:

Tạo sự hài hước, dí dỏm cho câu văn.

Phơi bày sự vô lý, phi lý của những hủ tục trong xã hội phong kiến.

Thể hiện sự châm biếm của tác giả đối với những kẻ lợi dụng hủ tục để trục lợi.

Lời giải 2:

a. Vay tiền: đáng lẽ tâm trạng người cho vay phải không thấy vui vẻ nhưng đây lại thấy hạnh phúc.

→ Thực chất hành động “cho vay” là cách nói nhẹ đi của hành động “đút lót”. Vốn dĩ trưởng bưu cục đang thấy lo lắng sợ “quan thanh tra” không nhận tiền đút lót.

b. Nhận tiền: đáng lẽ tâm trạng người đưa tiền phải thấy không thoải mái nhưng đây lại thấy vinh dự vì quan thanh tra “nhận tiền”

→ Thực chất đây cũng là hành động “đút lót”, cách diễn đạt khiến cho câu chuyện hài hước, châm biếm hơn.