Soạn bài Tiếng thu (Lưu Trọng Lư)

Câu 5 trang 19 Ngữ văn 12 Tập 1: Tìm đọc bài thơ Thu vịnh (Nguyễn Khuyến). Chỉ ra và lí giải sự khác biệt giữa hai bài Thu vịnh và Tiếng thu ở các khía cạnh sau:

a. Cách cảm nhận và gợi tả bức tranh mùa thu.

b. Cách thể hiện tình cảm, tâm trạng của chủ thể trữ tình.

Lời giải 1:

So sánh hai bài thơ “Thu vịnh” (Nguyễn Khuyến) và “Tiếng thu” (Lưu Trọng Lư)

a. Cách cảm nhận và gợi tả bức tranh mùa thu:

Thu vịnh (Nguyễn Khuyến):

Bức tranh thu được miêu tả qua những hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam: ao thu, bờ tre, con cò, bông lúa,…

Sử dụng những từ ngữ gợi cảm giác thanh bình, tĩnh lặng: “trong”, “lạnh”, “khô”, “đìu hiu”,…

Bức tranh thu mang vẻ đẹp hiu quạnh, buồn man mác.

Tiếng thu (Lưu Trọng Lư):

Bức tranh thu được miêu tả qua những hình ảnh mang tính biểu tượng: “tiếng chuông Trấn Vũ”, “tiếng ếch nhái”, “con nai vàng ngơ ngác”, “lá vàng khô”,…

Sử dụng những từ ngữ gợi cảm giác bâng khuâng, u hoài: “ai oán”, “buồn không tên”, “lòng bâng khuâng”,…

Bức tranh thu mang vẻ đẹp lãng mạn, huyền ảo.

b. Cách thể hiện tình cảm, tâm trạng của chủ thể trữ tình:

Thu vịnh (Nguyễn Khuyến):

Tác giả thể hiện tâm trạng buồn bã, hiu quạnh trước cảnh vật mùa thu.

Sử dụng những điển tích, điển cố để thể hiện tâm sự của mình.

Giọng thơ nhẹ nhàng, man mác buồn.

Tiếng thu (Lưu Trọng Lư):

Tác giả thể hiện tâm trạng bâng khuâng, u hoài trước cảnh sắc mùa thu.

Sử dụng những hình ảnh thơ giàu sức gợi để thể hiện cảm xúc của mình.

Giọng thơ du dương, mơ hồ.

Khác biệt:

“Thu vịnh” miêu tả cảnh thu mang vẻ đẹp hiu quạnh, buồn man mác, thể hiện tâm trạng buồn bã, hiu quạnh của tác giả.

“Tiếng thu” miêu tả cảnh thu mang vẻ đẹp lãng mạn, huyền ảo, thể hiện tâm trạng bâng khuâng, u hoài của tác giả.