Soạn bài Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)

Câu 6 (trang 95 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Đọc lời thoại của các nhân vật trong văn bản Chuyện người con gái Nam Xương và cho biết:

a. Lời nói của Vũ Thị Thiết trước khi tìm đến cái chết trên bến Hoàng Giang là đối thoại hay độc thoại? Dựa vào đâuem xác định được như vậy?

b. Các câu nói của bé Đản nói với Trường Sinh trước và sau cái chết của Vũ Thị Thiết có vai trò như thế nào đối với diễn biến của sự việc, câu chuyện?

Lời giải 1:

a. Lời nói của Vũ Thị Thiết trước khi tìm đến cái chết trên bến Hoàng Giang là lời độc thoại. Vì nàng nói một mình và “nàng ngửa mặt lên trời mà than”.

b. Câu nói của bé Đản về cái bóng:

-Lời nói về cái bóng trước cái chết của Vũ Nương: Ô hay! Thế ra ông cũng là cha tôi ư? Ông lại biết nói chứ chẳng như cha tôi trước kia chỉ nín thin thít; Trước đây, thường có một người đàn ông, đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi nhưng chẳng bao giờ bế Đản cả. Đây là câu nói về chiếc bóng tạo ra thắt nút cho câu chuyện, đẩy câu chuyện đến mâu thuẫn, gây ra những hiểu lầm về nhân vật Vũ Nương.

– Lời nói về cái bóng sau cái chết của Vũ Nương: Cha Đản lại đến kia kìa!; Đây này! Chi tiết cái bóng mở nút cho câu chuyện: Thấy bóng Trương Sinh trên tường, bé Đản gọi cha – Trương Sinh đã hiểu nỗi oan của vợ.

Chiếc bóng tạo ra sự bất ngờ, tính hấp dẫn của tình huống và sự chặt chẽ của câu chuyện. Nếu tác giả để lộ chiếc bóng ngay ở đầu câu chuyện thì câu chuyện không chỉ kém phần hấp dẫn mà còn phá vỡ tính logic của cốt truyện, ảnh hưởng tới tính cách của Trương Sinh. Chi tiết được để xuống phần cuối, khi VũNương không còn nữa, mọi chuyện đã rồi, mâu thuẫn tích tụ đươc đẩy lên đến đỉnh điểm đẩy thành bi kịch.

Lời giải 1:

a) Lời nói của Vũ Thị Thiết trước khi tìm đến cái chết là lời độc thoại vì không có lời người đáp lại.

b) Các câu nói của bé Đản nói với Trương Sinh có tác dụng đẩy sự việc lên cao trào

=> thắt nút và mở nút khi đã giải oan cho Vũ Thị Thiết

+ Thắt nút bằng yếu tố bất ngờ: Một câu nói ngây thơ nghe như thật của một trẻ thơ mà gây nên bão táp trong cuộc đời vợ chồng Trương Sinh, Vũ Nương: chồng nghi kị vợ, hạnh phúc gia đình tan vỡ và cuối cùng là cái chết bi thảm của người vợ trong trắng.

+ Gỡ nút cũng bằng yếu tố bất ngờ: Bấy nhiêu bão tố, bi kịch, oan khiên bỗng được làm sáng tỏ cũng bằng một câu nói ngây thơ của một trẻ thơ (“Cha Đản lại đến kia kìa!”), hay nói cho đúng hơn là lời nói đùa của người mẹ với con khi vắng chồng.