Câu hỏi 1 trang 33 SGK Ngữ văn 12 Tập 1: Từ hiểu biết về ngôn ngữ trang trọng và ngôn ngữ thân mật, hãy nêu nhận xét về các lời thoại dưới đây của nhân vật người đàn bà hàng chài trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu)

a. Người đàn bà hướng về phía Đẩu, tự nhiên chắp tay vái lia lịa:

– Con lạy quí tòa…

– Sao, sao?

– Quí tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó…

b. – Chị cám ơn các chú! – Người đàn bà đột nhiên thốt lên bằng một giọng khẩn thiết – Đây là chị nói thành thực, chị cám ơn các chú. Lòng các chú tốt, nhưng các chú đâu có phải là người làm ăn… cho nên các chú đâu có hiểu được cái việc của các người làm ăn… cho nên các chú đâu có hiểu được cái việc của các người làm ăn lam lũ, khó nhọc…

Chỉ mấy lời mào đầu ấy, người đàn bà đã mất hết cái vẻ ngoài khúm núm, sợ sệt.

Trả lời cách 1:

Nhân vật người đàn bà hàng chài đã xưng “con – quý tòa” khi gặp chánh Đẩu cùng lời nói “Con lạy quý tòa”… “Quý tóa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó…”: Đây là cách nói thân mật, thể hiện sự tuyệt vọng, thái độ sợ sệt, van xin của người đàn bà; điều này cho thấy cô ấy đang cố gắng thuyết phục Đẩu bằng cách sử dụng ngôn ngữ thân mật và cảm xúc mạnh mẽ.

Nhân vật người đàn bà hàng chài đã xưng hô “chị – các chú”: Đây la cách nói thân mật, thể hiện lòng biết ơn của người đàn bà dành cho Phùng và Đẩu đã giúp đỡ mình. Người đàn bà dùng từ “chú” để gọi những người này, thể hiện sự tôn trọng và gần gũi.

“Lòng các chú tối, nhưng ác chú đâu có phải người làm ăn… cho nên các chú đâu có hiểu được cái việc của các người làm ăn làm lũ, khó nhọc…”: Đây là cách nói thân mật, thể hiện sự hiểu biết và thông cảm của người đàn bà với những khó khăn mà những người làm ăn phải đối mặt. Cô ấy nhận ra rằng, dù lòng họ có tối tăm, họ vẫn không thể hiểu được sự khó khăn của việc làm ăn.

Trả lời cách 2:

a. Nhân vật người đàn bà hàng chài đã xưng “con- quý tòa” khi gặp chánh án Đẩu cùng lời nói “ Con lạy quý tòa”… “Quí tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó…” thể hiện thái độ khúm núm, sợ sệt, van xin của người đàn bà hàng chài khi ở tòa án huyện.

b. Nhân vật người đàn bà hàng chài đã xưng hô “chị- các chú” với Đẩu và Phùng khi đưa ra các lí do từ chối sự giúp đỡ của Đẩu. Đây là giọng điệu của người từng trải, nhiều kinh nghiệm sống. Lời thoại này thể hiện được thái độ sắc sảo, từng trải và thấu hiểu lẽ đời của người đàn bà hàng chài