Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

Câu hỏi (trang 69 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Tóm tắt một truyện kể dân gian có sử dụng yếu tố kì ảo và cho biết tác dụng của yếu tố kì ảo trong tác phẩm.

Lời giải 1:

Tóm tắt truyện “Tấm Cám”:

Tấm là con gái út của một bà lão, xinh đẹp, nết na, hiếu thảo. Chị Cám là con vợ hai, gian ác, độc địa. Sau khi mẹ mất, Tấm phải chịu nhiều cay đắng, uất ức. Khi được giao đi chăn bò, Tấm gặp Bụt và được Bụt giúp đỡ. Cám lừa Tấm trèo lên cây cau để hái quả, sau đó đẩy Tấm xuống cho chết. Tấm hóa thành chim vàng anh, bay về nhà Bụt. Bụt cho Tấm một quả thị, Tấm ăn và mang thai. Sau khi sinh con, Tấm được đưa vào cung làm vợ vua. Cám giả vờ làm con gái quan, được vua sủng ái. Cám hãm hại Tấm, bắt Tấm phải dằm gạo, giã gạo, xay lúa. Tấm nhờ Bụt giúp đỡ và hoàn thành xuất sắc mọi việc. Cuối cùng, Cám bị trừng trị, Tấm được trả lại hạnh phúc và sống hạnh phúc bên con và vua.

Tác dụng của yếu tố kì ảo:

Thể hiện ước mơ và niềm tin của nhân dân: Ước mơ về cuộc sống công bằng, cái thiện chiến thắng cái ác. Niềm tin vào luật nhân quả, người tốt sẽ được đền đáp.

Khắc họa nhân vật: Giúp xây dựng hình ảnh Tấm hiền lành, xinh đẹp, nết na. Đối lập với Tấm là Cám gian ác, độc địa.

Thúc đẩy cốt truyện: Yếu tố kì ảo giúp giải quyết các tình huống khó khăn, đẩy nhanh mạch truyện và dẫn đến kết thúc có hậu.

Gi tăng tính hấp dẫn: Yếu tố kì ảo tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn cho câu chuyện, khiến người đọc tò mò và muốn theo dõi diễn biến tiếp theo.

Lời giải 2:

Tóm tắt truyện Thánh Gióng:

Vào đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức nhưng mãi vẫn chưa có nổi một mụn con. Một hôm, bà lão đi ra đồng trông thấy một vết chân rất to liền đặt bàn chân mình lên ướm thử, không ngờ về nhà liền mang thai. Mười hai tháng sau, bà sinh ra được một cậu con trai. Cậu bé lên ba tuổi mà vẫn không biết nói biết cười. Lúc bấy giờ, giặc Ân đến xâm lược nước ta, nhà vua muốn tìm người tài đánh giặc cứu nước. Sứ giả đi đến làng Gióng thì kì lạ thay, cậu bé bỗng cất tiếng nói: “Mẹ mời sứ giả vào đây”. Cậu bảo sứ giả về tâu với vua sắm cho một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt để đánh giặc. Từ sau hôm đó, cậu bé lớn nhanh như thổi, cơm ăn mấy cũng không no, áo mặc mấy cũng không vừa. Giặc đến, vừa lúc sứ giả mang ngựa sắt, roi sắt và áo giáp sắt đến, cậu bé vươn vai biến thành tráng sĩ đánh tan quân giặc. Tráng sĩ đánh giặc xong cởi bỏ áo giáp sắt, cưỡi ngựa bay lên trời. Vua nhớ công ơn tôn là Phù Đổng Thiên Vương và cho lập đền thờ tại quê nhà.

* Tác dụng của yếu tố kì ảo trong truyện Thánh Gióng

+ Khi sứ giả đến tìm người tài giỏi giúp nhà vua đánh giặc, Gióng bỗng cất tiếng nói xin đi đánh giặc.

+ Gióng lớn nhanh như thổi, ăn cơm mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã đứt chỉ.

+ Giặc đến, Gióng vươn vai biến thành một tráng sĩ cao lớn.

+ Ngựa sắt mà hí được, lại phun lửa.

+ Nhổ tre ven đường đánh giặc, giặc tan vỡ.

=> Ý nghĩa:Những chi tiết tưởng tượng, kì ảo nhằm tạo ra những câu chuyện thần kì, giải thích những sự kiện, sự việc chưa thể giải thích theo cách thông thường hoặc để thần thánh hoá các nhân vật mà nhân dân ngưỡng mộ, tôn sùng; tăng sức hấp dẫn cho câu chuyện…