Soạn bài Tranh luận một vấn đề xã hội có những ý kiến trái ngược nhau

Đề tài (trang 157 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1): Câu lạc bộ Văn học trường bạn tổ chức buổi hùng biện Tuổi trẻ và những góc nhìn xã hội. Hãy chuẩn bị bài tranh luận về một vấn đề xã hội đáng quan tâm và có những ý kiến trái ngược nhau để tham gia buổi hùng biện.

Lời giải 1:

Tranh luận: “Có nên cho tiền người ăn xin?”

I. Mở đầu:

Giới thiệu bản thân và chủ đề tranh luận: “Có nên cho tiền người ăn xin?”.

Nêu vấn đề thực tế về hiện tượng ăn xin đường phố ngày càng phổ biến.

Đưa ra nhận định chung về vấn đề tranh luận: Việc cho tiền người ăn xin là một vấn đề phức tạp với nhiều ý kiến trái chiều.

II. Ý kiến ủng hộ việc cho tiền người ăn xin:

Lòng trắc ẩn và sự chia sẻ: Việc cho tiền người ăn xin thể hiện lòng trắc ẩn, sự quan tâm và chia sẻ đối với những người khó khăn, bất hạnh trong xã hội.

Hỗ trợ tức thời: Cho tiền là cách giúp đỡ họ có được thức ăn, nước uống và những nhu cầu thiết yếu nhất để duy trì cuộc sống.

Gây thiện cảm và tích đức: Giúp đỡ người ăn xin được cho là mang lại may mắn và tích đức cho bản thân.

III. Ý kiến phản đối việc cho tiền người ăn xin:

Khuyến khích sự ỷ lại: Việc cho tiền dễ khiến người ăn xin ỷ lại, không muốn lao động và tìm kiếm giải pháp lâu dài cho cuộc sống.

Tạo điều kiện cho hoạt động lừa đảo: Một số người lợi dụng lòng thương cảm để giả vờ ăn xin, kiếm tiền bất chính.

Gây mất trật tự xã hội: Việc tập trung nhiều người ăn xin có thể gây mất trật tự xã hội, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.

Có những giải pháp hỗ trợ hiệu quả hơn: Thay vì cho tiền trực tiếp, có thể hỗ trợ người ăn xin thông qua các tổ chức xã hội, trung tâm bảo trợ hoặc tạo điều kiện cho họ học nghề, tìm việc làm.

IV. Phân tích các góc nhìn:

Cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, đa chiều, tránh những đánh giá phiến diện.

Cần phân biệt giữa những người ăn xin thực sự khó khăn và những người lợi dụng lòng thương cảm để kiếm tiền bất chính.

Cần có sự chung tay góp sức của cộng đồng để giải quyết vấn đề ăn xin một cách hiệu quả và bền vững.

V. Giải pháp:

Hỗ trợ người ăn xin thông qua các tổ chức xã hội, trung tâm bảo trợ.

Tạo điều kiện cho họ học nghề, tìm việc làm.

Nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề ăn xin.

Có những biện pháp xử lý phù hợp đối với những người lợi dụng lòng thương cảm để kiếm tiền bất chính.

VI. Kết luận:

Việc cho tiền người ăn xin là một hành động xuất phát từ lòng trắc ẩn, tuy nhiên cần được thực hiện một cách sáng suốt và có trách nhiệm.

Cần có sự chung tay góp sức của cộng đồng để giải quyết vấn đề ăn xin một cách hiệu quả và bền vững, hướng đến xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái.

VII. Lời kêu gọi hành động:

Khuyến khích mọi người chung tay góp sức hỗ trợ người ăn xin thông qua các tổ chức xã hội uy tín.

Khuyến khích người ăn xin học nghề, tìm việc làm để tự lập cuộc sống.

Khuyến khích các cơ quan chức năng có biện pháp xử lý phù hợp đối với những người lợi dụng lòng thương cảm để kiếm tiền bất chính.

Lời giải 2:

Bước 1: Chuẩn bị cho cuộc tranh luận

Bạn nên chọn đề tài thu hút được sự quan tâm của cộng đồng và không quá xa lạ với đời sống của bạn, ví dụ:

+ Có nên phân biệt “công việc dành cho nam” và “công việc dành cho nữ”?

+ Có nên cho tiền người ăn xin?

+ Chọn nghề cho tương lai: nên theo truyền thống gia đình hay nguyện vọng của bản thân?

+ Nhà trường có nên quản lí việc sử dụng mạng xã hội của học sinh?

+ …

Xác định mục đích nói, thời gian, không gian nói và đối tượng người nghe

+ Bài nói nhằm mục đích gì? (rèn luyện tư duy độc lập phản biện, khả năng đánh giá đúng sai một cách khách quan, kĩ năng đối thoại để điều chỉnh ý kiến, tìm kiếm các giải pháp khác nhau cho một vấn đề, mở rộng cái nhìn đa chiều trước cuộc sống phức tạp,…).

+ Bài nói trong một không gian thế nào? (phòng hội trường, ánh sáng, âm thanh,…) để tận dụng lợi thế; trong thời gian bao lâu để tăng giảm nội dung nói.

+ Người nghe là ai? (trình độ văn hóa, đặc điểm tâm lí, giới,…) để ứng xử thích hợp (điều tiết độ phức tạp của vấn đề, lấy dẫn chứng không quá xa lạ với đối tượng;…) và lường trước tình huống phát sinh, khả năng phản ứng, chất vấn của người nghe.

Tìm ý, lập dàn ý

Bạn tìm ý cho bài tranh luận bằng cách trả lời câu hỏi:

+ Vấn đề cần tranh luận là gì? Có các ý kiến trái chiều nào về vấn đề?

+ Ý kiến của bản thân về vấn đề là gì? Các lí lẽ và bằng chứng nào sẽ củng cố, làm sáng tỏ ý kiến?

+ Giải pháp cho vấn đề là gì?

Từ các ý tìm được, bạn sắp xếp theo trình tự hợp ý để có dàn ý hoàn chỉnh:

+ Mở đầu: nêu vấn đề cần tranh luận

+ Nội dung chính: tóm tắt các ý kiến trái chiều về vấn đề, trình bày ý kiến, quan điểm của bản thân (lí lẽ, bằng chứng).

+ Kết thúc: khẳng định lại quan điểm của bản thân, đề xuất giải pháp hoặc rút ra bài học.

Bạn cũng cần chuẩn bị phương tiện phi ngôn ngữ hỗ trợ để bài nói thêm sinh động, thuyết phục và dự kiến thành phần tranh luận của mình, phản hồi của người nghe để chuẩn bị câu trả lời.

Bước 2: Tiến hành tranh luận

Bạn trình bày bài tranh luận của mình, đảm bảo thời gian cho phép với thái độ, ngôn ngữ hợp lí. Lưu ý:

+ Nêu khái quát nội dung bài nói và các luận điểm chính sẽ trình bày

+ Có thể đặt mình vào vị trí, lập trường của các ý kiến trái chiều để đánh giá, phân tích, so sánh,…

+ Tương tác tích cực với người nghe

Khi thực hiện tranh luận, bạn cần lưu ý:

+ Chuẩn bị tâm thế lịch sự, tôn trọng lẫn nhau, hiểu rằng tranh luận nhằm mục đích phân tích để làm rõ vấn đề, chứ không phải công kích cá nhân.

+ Trong vai trò người nghe, bạn nêu ý kiến phản biện hoặc đặt câu hỏi về những nội dung chưa chính xác trong bài nói (về luận điểm, lí lẽ, bằng chứng).

+ Trong vai trò người nói, bạn phản hồi thỏa đáng những ý kiến, câu hỏi của người nghe và tiếp thu những góp ý hợp lí, có tính xây dựng.

Bài nói tham khảo

Chủ đề: “Tự do ngôn luận trong kỷ nguyên số hóa: Giới hạn và trách nhiệm”

Tóm tắt: Trong thời đại số hóa, tự do ngôn luận trở thành một vấn đề phức tạp và đầy tranh cãi. Mặc dù việc truyền thông và giao tiếp trực tuyến đã mở ra nhiều cơ hội cho việc tự do ngôn luận, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức. Bài tranh luận này sẽ khám phá các khía cạnh của tự do ngôn luận trong kỷ nguyên số hóa, từ việc bảo vệ quyền tự do ngôn luận đến việc xem xét giới hạn và trách nhiệm của chúng ta.

Ý kiến trái ngược:

– Tự do tuyệt đối: Một số người cho rằng tự do ngôn luận là quyền cơ bản của con người và không nên bị hạn chế. Họ cho rằng mọi người có quyền tự do diễn đạt ý kiến của mình, bất kể nó có gây tranh cãi hay không.

– Giới hạn và trách nhiệm: Ngược lại, một số người cho rằng tự do ngôn luận không nên được xem xét tuyệt đối. Họ tin rằng có những giới hạn cần thiết để ngăn chặn thông tin giả mạo, kích động bạo lực hoặc vi phạm quyền riêng tư. Trách nhiệm của người sử dụng tự do ngôn luận cũng cần được đặt lên hàng đầu.

Các vấn đề cần xem xét:

– Thông tin giả mạo và tin tặc: Làm thế nào chúng ta có thể đối phó với thông tin giả mạo và tin tặc trên mạng? Có nên áp dụng giới hạn để ngăn chặn sự lây lan của thông tin sai lệch?

– Bạo lực và kích động: Tự do ngôn luận có nên bị hạn chế khi nó dẫn đến kích động bạo lực hoặc gây hại cho người khác?

– Quyền riêng tư và an ninh: Làm thế nào chúng ta có thể bảo vệ quyền riêng tư và an ninh trong việc sử dụng tự do ngôn luận?

Kết luận: Tự do ngôn luận là một giá trị quý báu, nhưng cần được xem xét và thảo luận một cách cân nhắc. Chúng ta cần tìm cách cân bằng giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm xã hội để xây dựng một môi trường trực tuyến an toàn và đáng tin cậy.

Bước 3: Đánh giá, rút kinh nghiệm

Bạn đánh giá kĩ năng tranh luận của bản thân và người khác dựa vào bảng kiểm tra ở Bài 4.